"Moreover, you scorned our people, and compared the Albanese to sheep, and according to your custom think of us with insults. Nor have you shown yourself to have any knowledge of my race. Our elders were Epirotes, where this Pirro came from, whose force could scarcely support the Romans. This Pirro, who Taranto and many other places of Italy held back with armies. I do not have to speak for the Epiroti. They are very much stronger men than your Tarantini, a species of wet men who are born only to fish. If you want to say that Albania is part of Macedonia I would concede that a lot more of our ancestors were nobles who went as far as India under Alexander the Great and defeated all those peoples with incredible difficulty. From those men come these who you called sheep. But the nature of things is not changed. Why do your men run away in the faces of sheep?"
Letter from Skanderbeg to the Prince of Taranto ▬ Skanderbeg, October 31 1460

Bylis,qyteti i lashte ilir dhe rendesia e tij.

Këtu mund të flisni mbi historinë tonë duke sjellë fakte historike për ndriçimin e asaj pjese të historisë mbi të cilen ka rënë harresa e kohës dhe e njerëzve.

Moderators: Arbëri, Strokulli

User avatar
Mallakastrioti
Galactic Member
Galactic Member
Posts: 2933
Joined: Thu Jul 23, 2009 4:23 pm
Gender: Male
Location: Italy
Contact:

Re: Bylis,qyteti i lashte ilir dhe rendesia e tij.

#61

Post by Mallakastrioti » Sat Apr 11, 2015 7:07 pm

Lidhur rruges qe ndertoi Loliani, sipas mbishkrimit, ai kete e ndertoi me shpenzimet e veta, pra jo me parate publike. Raste te tilla ndodhnin gati perhere vetem atehere kur nje guvernator ushtarak/qeverises (caktuar nga qendra, pra Roma) nuk realizonte disa vepra publike, si p.sh rruget, ku keto vepra publike miratoheshin perhere prej qendres, por qe guvernatoret per shume arsye nuk kenaqnin keto vendime. Atehere sipas "LEX ROMANA" detyronte kete individ qe kete veper ta kryente neprmjet shpenzimeve te veta, perndryshe denimet ishin shume here te renda.
Tani, me gjithe pasurine qe mund te kete patur Mark Loliani, nuk mendoj te ishte nje pasuri kaq e madhe qe ai mund te ndertonte rruge te gjata me shpenzimet e veta. Pra, dua te them qe shpenzimet kane qene sipas mundesise se Lolianit dhe per nje veper publike e cila do lidhte Bylisin me nje qender tjeter te afert byline. Sipas meje kjo rruge duhet te ishte nje itinerar qe lidhte Bylisin (tashme ne kulmin e vet) me Nikaia (Klosin), pra nje distance prej 1.5-2 km. Plus faktit qe ne se eshte e vertet qe Klosi i sotem ne lashtesi kishte emrin Nikaia, atehere siç shpjegohet edhe ne shkrim, dy emrat ishin sinonime ne lashtesi dhe kishin te benin me nje nimfe ujrash. Nikaia= Astacia= Nimfe Burimesh (Ujrash). Emri Astacia nuk u perdor prej Mark Lolianit, ai duhet te kete ekzistuar ne ate kohe (raste qytetesh dy-emersh apo edhe tre kemi disa, jo vetem ne territorin e Ilirise dhe Epirit, por edhe me tej) pasi mbishkrimi u be ne nder te Lolianit dhe ishte "Pleqesia" apo "Keshilli i pleqve" byline qe kishte nje fare pushteti te cunguar, pra jo pushtet vendues dhe ligjvenes, qe nderoi "bamiresin" me kete mbishkrim.
Image

User avatar
Mallakastrioti
Galactic Member
Galactic Member
Posts: 2933
Joined: Thu Jul 23, 2009 4:23 pm
Gender: Male
Location: Italy
Contact:

Re: Bylis,qyteti i lashte ilir dhe rendesia e tij.

#62

Post by Mallakastrioti » Sat Apr 11, 2015 7:44 pm

Zeus10 wrote:
Mallakastrioti wrote: Nuk perjashtohet mundesia qe ne anen tregetare te kene patur lidhje me popullsite Ilire apo Epirote, por ne gati gjithe sitet arkeologjike ne keto zona (Iliri+Epir) mungojjne elemente qe mund te provonin kete teze, pra per ngulitje Fenikase (nuk kemi gjurme te Hyve Fenikas si Astarte, Melqart ne artin figurativ, sikurse gjurme te tempujve te tipit Topfet).
Nga ana tjeter, po te degjosh perrallat "helene te antikitetit", Iliri ishte djali i fenikasit Kadmos, qe per ata perkthehet "historikisht" qe fenikasit kane pasur nje ngulim te stermadh si Iliria, ne gadishullin Ballkanik. Tani dy gjera jane:

1 Ose mitologjia "helene" eshte nje genjeshter e madhe(gje qe ka shume mundesi)
2. Ose arkeologjia nuk arrin te zbuloj dhe percoj historine e vertete

Une besoj qe megjithese arkeologjia eshte e pazonja per te zbuluar historine, pa harruar ketu faktin qe arkeologet e krishterimit, vendosin ngjarjet e Mesjetes ne Antikitet, sic eshte rasti i Greqise, perdorimi i mitologjise per te rindertuar epokat dhe ngjarjet historike, eshte se paku nje naivitet, per te mos thene nje mashtrim i qellimshem.
Ne te vertet jo vetem mitologjia, por edhe vet shkrimet e autoreve te antikitetit, sot p.sh ne arkeologji shihen disi me dyshim, pikerisht sepse me zbulimet e reja qe jane bere dhe behen, sikurse me analizat e reperteve arkeologjike, datimet etj., pothuajse ne asnje rast rrefenjat apo historite e autoreve te lashte nuk perputhen me arkeologjine. Keto informacione (te autoreve te lashte) me teper sot merren si kontorne apo interpretime subjektive neper vepra (sidomos arkeologjike). Arkeologjia po tregon qe keto histori shume here nuk kane asnje baze shkencore. Ne shumicen e rasteve ato qe cilesohen si vepra historike te lashtesise, duke nisur prej "babait te historise" Herodoti, ne te vertet nuk kane qene gje tjeter perveçse vepra propaganduese me qellime ideologjike. Mar vetem nje rast p.sh kur mbrohet me te madhe teza qe qendrat e mirefillta urbane (polis), jane shpikje e grekeve te lashte, kur ne te vertet qendrat urbane, apo qendrat qytetare ekzistonin jo vetem ne Egjiptin e lashte, por edhe nder popuj te tjere qe gabimisht quheshin me nençmim "barbaroi" sikurse perset apo edhe fenikasit (ku keta te fundit ne te vertet kane qene nje shoqeri e zhvilluar, por u demonizuan prej librave ideologjiko-fetar sikurse Testamenti i Vjeter). Mos harrojme qe ne Mesdhe perpara se te nisnin lufterat Romako-Punike, dy ishin fuqite e medha te kohes, pikerisht Roma dhe Kartagjena. Kartagjena lind qe ne shek.IX para Kr., dhe lind si qender e fortifikuar, pra aspak si qender me ndertime te varfera. Do mjaftonte te shihnim zbulimet bere ne Qipro per artin e rafinuar fenikas 3200 vjeçar dhe ne Qipro, qendrat ngritur prej fenikasve ishin me te vertet komplekse. Do ishin izraelitet e lashte (Testamenti i Vjeter) sikurse propaganda e Faraoneve egjiptian qe nisen te shkruanin me nençmim per kete popull te rendesishem te lashte. Plus me vone autoret romake shtuan me teper dozen denigruese.
Megjithate arkeologjia sot ka nisur ti shohe gjerat me nje gjakftohtesi kirurgjikale dhe larg interpretimeve subjektive te cilat ishin tipike te shek. 19-20.
Image

User avatar
Zeus10
Grand Fighter Member
Grand Fighter Member
Posts: 4187
Joined: Thu Jun 04, 2009 6:46 pm
Gender: Male
Location: CANADA
Contact:

Re: Bylis,qyteti i lashte ilir dhe rendesia e tij.

#63

Post by Zeus10 » Sat Apr 11, 2015 8:55 pm

Problemi eshte se demi tashme eshte bere, kur flitet per Greket ata shihen si nistaret e cultures dhe ekujvalentohen me ata te lashtet, qe nga ana e tyre merren si te mireqene.
The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing

User avatar
Mallakastrioti
Galactic Member
Galactic Member
Posts: 2933
Joined: Thu Jul 23, 2009 4:23 pm
Gender: Male
Location: Italy
Contact:

Re: Bylis,qyteti i lashte ilir dhe rendesia e tij.

#64

Post by Mallakastrioti » Mon Dec 07, 2015 4:13 pm

Ne vitin 1822 Domenico Sestini ne vepren e tij me titull " Descrizione d’alcune medaglie greche del museo di Carlo d’Ottavio Fontana di Trieste" do sillte kete pershkrim per tre monedha te Bylisit (edhe pse autori i quan medalje) te cilat ndodheshin ne Muzeun e Triestes:

"... Βυλλίόνων ... prej ketij qyteti deri tani nuk ka asgje te pershkruar apo te botuar perveçse tre medalje (monedha) , prej te cilave,gjithesesi,eshte e ndryshme kjo qe pershkruhet ne te cilen shfaqet nje mal, duke hedhur zjarr. Ne disa medalje (monedha) te Apollonise pershkruar me siper eshte verejtur nje mal i cili vjell flake, rreth te cilit jane duke vallezuar tre nimfa, ku ne kete (monedhe) te Bylisit nuk verehen (gjenden); dhe shihet vetem nje mal apo koder e cila vjell flake, pikerisht ne te njejten menyre sikurse ne disa medalje (monedha) te Cezarese se Kapodoçia ku sillet mali Argeo, per te cilin ata popuj kishin nje nderimin te madh, duke e cilesuar si te shenjte. Eshte per t'u theksuar se Bylisi ishte nje qytet i vendosur ne breg te detit, poshte Apollonise. Kodra, ose mali qe hidhte flake dite e nate, ishte aty prane; per te cilin duhet shfletuar Eckel (Num. Vet. F. 92.) ku autore te ndryshem flasin per malin e Apollonise. Duke qene Bylisi, siç u permend me lart, afer Apollonise, mund te besojme qe Bylinasit shfaqnin te njejtin adhurim per nje mal te tille, sikurse Apolloniatet."

Me rendesi çka sjell Sestini eshte se Bylisi nuk ishte identifikuar ende si qender e lashte, apo qytet i lashte ne Ilirine e Jugut, por me tej, sipas pershkrimeve qe jep Sestini per kete monedhe, ne njeren ane te saj gjendet emblema e nje mali (apo kodre ?) e cila "nxjerr flake dite dhe nate". Nje embleme te tille e ndeshim jo vetem ne disa monedha te Apollonise (fqinje e Bylisit), por edhe ne Cezare te Kapodoçias ku popujt e kesaj te fundit nderonin malin Argeo.
Do lindte vetvetiu pyetja; po Bylinet dhe Apoloniatet e lashte cilin mal nderonin (i cili leshonte flake prej majes se tij dite dhe nate)? Edhe pse personalisht kerkoj te jem disi i matur ne perfundime (te cilat edhe mund te jene te gabuara), prej ketyre dy qendrave te lashta, pra Apollonise dhe Bylisit, i vetmi mal i larte i cili mund te mbarti karakteristika si nje mal per tu nderuar do ishte vetem mali i Tomorrit (i dukshem prej te dyja qendrave). Jemi gjithesesi ne periudha ku malet nderoheshin prej popullsive te lashta si vende pelegrinazhi dhe faltoresh (ne kundershtim me tempujt qe jane diçka tjeter).
(Ne imazhin e bashkangjitur me shkrimin, ne te majte disa monedha te Bylisit publikuar nga arkeologu shqiptar Llazer Papajani ku verehen tre prej tyre ku shfaqet emblema e malit qe leshon flake. Ne te djathte skice e monedhes qe
pershkruhet prej D. Sestini)

Image
Image

User avatar
Zeus10
Grand Fighter Member
Grand Fighter Member
Posts: 4187
Joined: Thu Jun 04, 2009 6:46 pm
Gender: Male
Location: CANADA
Contact:

Re: Bylis,qyteti i lashte ilir dhe rendesia e tij.

#65

Post by Zeus10 » Mon Dec 07, 2015 6:53 pm

Mallakastrioti, une kerkova me teper rreth ketij "zjarri" dhe zbulova qe quhej : Zjarri i Nymfaionit:
ja nje monedhe e Apolonise:

Image
ILLYRIA, Apollonia. Circa 120/00-80/70 BC. AR Drachm (15mm, 3.10 g, 11h). Aibatios and Chairenos, magistrates. Cow standing left, suckling calf standing right below; AIBATIOΣ above, grain ear in exergue / Fire of the Nymphaion and pedum within linear frame; XAI-PH-NOΣ around.

sipas Wikipedias vete Nymfaion, ndodhet ne Shengjinin e sotem:
Nymphaion or Nymphaeum (Greek: Νυμφαῖον or Νύμφαιον or Νυμφαίη) was an ancient Greek colony in Illyria. It was used as a harbourby the Syracusian colony of Lissus. It was located three miles away from Lissos. It was mentioned by
Pliny the Elder (23 CE – 79), Lucanus[4] (39 AD – 65 AD), Livy (59 BC – AD 17) and Julius Caesar[5] (100 BC - 44 BC).
It is now located[6] at modern Shëngjin, Albania.
Sipas Artur Evans, "flaket" ishin avuj uji dhe bitumi, qe dilnin nga toka:

Image
The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing

User avatar
Mallakastrioti
Galactic Member
Galactic Member
Posts: 2933
Joined: Thu Jul 23, 2009 4:23 pm
Gender: Male
Location: Italy
Contact:

Re: Bylis,qyteti i lashte ilir dhe rendesia e tij.

#66

Post by Mallakastrioti » Mon Dec 07, 2015 7:21 pm

Ka shume teza lidhur Nymfeut, sigurisht, Zeus, por kjo qe ben pershtypje ne monedhat Byline eshte se aty paraqitet nje mal (apo koder apo nje vend i larte) ku ne krye paraqitet zjarri. Pra, ne te kundert me monedhat Apolloniate keto te Bylis si emblema paraqiten disi ndryshe. Ne se Nymfeu do gjendej ne Shengjin, jemi disi larg territorit te Apolloniateve apo Bylineve (edhe pse nuk kemi shume informacione lidhur territoreve qe posedonin keto fise te lashta).
Monedha e ketij tipi Bylinas gjithesesi ka nje ngjashmeri me ate te Kapodoçia ku popujt e kesaj zone adhuronin malin Argeus:

Image
Image

User avatar
Zeus10
Grand Fighter Member
Grand Fighter Member
Posts: 4187
Joined: Thu Jun 04, 2009 6:46 pm
Gender: Male
Location: CANADA
Contact:

Re: Bylis,qyteti i lashte ilir dhe rendesia e tij.

#67

Post by Zeus10 » Mon Dec 07, 2015 7:33 pm

Artur Evans duket se e ka marre kete informacion nga Straboni:
7.5.8
In the country of the Apolloniates is a place called Nymphaeum; it is a rock that gives forth fire; and beneath it flow springs of warm water and asphalt—probably because the clods of asphalt in the earth are burned by the fire. And near by, on a hill, is a mine of asphalt; and the part that is trenched is filled up again in the course of time, since, as Poseidonius says, the earth that is poured into the trenches changes to asphalt.
ἐν δὲ τῇ χώρᾳ τῶν Ἀπολλωνιατῶν καλεῖταί τι νυμφαῖον: πέτρα δ᾽ ἐστὶ πῦρ ἀναδιδοῦσα, ὑπ᾽ αὐτῇ δὲ κρῆναι ῥέουσι χλιαροῦ καὶ ἀσφάλτου, καιομένης, ὡς εἰκός, τῆς βώλου τῆς ἀσφαλτίτιδος: μέταλλον δ᾽ αὐτῆς ἔστι πλησίον ἐπὶ λόφου: τὸ δὲ τμηθὲν ἐκπληροῦται πάλιν τῷ χρόνῳ, τῆς ἐγχωννυμένης εἰς τὰ ὀρύγματα γῆς μεταβαλλούσης εἰς ἄσφαλτον, ὥς φησι Ποσειδώνιος.
Perkthimi
Ne vendin e Apollonasve eshte nje vend i quajtur Nymfaeum; eshte nje shkemb qe leshon zjarr dhe poshte tij rrjedhin burime ujrash te nxehte dhe bitumi, ndoshta sepse shtresat e asfaltit Brenda tokes, digjen nga zjarri. Dhe aty prane, ne nje koder, eshte nje miniere bitumi...........etj etj...
The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing

User avatar
Mallakastrioti
Galactic Member
Galactic Member
Posts: 2933
Joined: Thu Jul 23, 2009 4:23 pm
Gender: Male
Location: Italy
Contact:

Re: Bylis,qyteti i lashte ilir dhe rendesia e tij.

#68

Post by Mallakastrioti » Mon Dec 07, 2015 7:37 pm

Burimet e ujrave gjithesesi rrjedhin prej nje vendi te ngritur, pra prej nje kodre (te larte) apo mali. Nje shkemb eshte disi e pa mundur te jete kaq kolosal qe prej kembeve te tij te rrjedhin ujrat (duke marr parasysh gjeografikisht territorin per te cilin flasim)...
Ndosha me shkemb kemi te bejme me nje vend te larte, mal (?)
Image

User avatar
Zeus10
Grand Fighter Member
Grand Fighter Member
Posts: 4187
Joined: Thu Jun 04, 2009 6:46 pm
Gender: Male
Location: CANADA
Contact:

Re: Bylis,qyteti i lashte ilir dhe rendesia e tij.

#69

Post by Zeus10 » Mon Dec 07, 2015 7:46 pm

Mallakastrioti wrote: Ne se Nymfeu do gjendej ne Shengjin, jemi disi larg territorit te Apolloniateve apo Bylineve (edhe pse nuk kemi shume informacione lidhur territoreve qe posedonin keto fise te lashta).
Mallakastrioti, e mban mend kur diskutonim per fiset ilire, pothuajse ne te gjitha rastet, pershkrimet e librave te vjeter, i vendosin ata me ne veri se cfare i vendos historia dhe arkeologjia sot. Psh Byllionet duhet te kene qene diku ne Mal te Zi dhe Bosnje dhe kane zoteruar nje territor shume te madh(gati sa Morea), por ndoshta jane shtyre me ne JUG ndoshta nga luftrat, por une nuk besoj se ata i perkasin lashtesise.
The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing

User avatar
Zeus10
Grand Fighter Member
Grand Fighter Member
Posts: 4187
Joined: Thu Jun 04, 2009 6:46 pm
Gender: Male
Location: CANADA
Contact:

Re: Bylis,qyteti i lashte ilir dhe rendesia e tij.

#70

Post by Zeus10 » Mon Dec 07, 2015 7:57 pm

Mallakastrioti wrote: Monedha e ketij tipi Bylinas gjithesesi ka nje ngjashmeri me ate te Kapodoçia ku popujt e kesaj zone adhuronin malin Argeus:
A nuk ndodhet ky Mali Argeus ne Turqine e sotme?
The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing

User avatar
Mallakastrioti
Galactic Member
Galactic Member
Posts: 2933
Joined: Thu Jul 23, 2009 4:23 pm
Gender: Male
Location: Italy
Contact:

Re: Bylis,qyteti i lashte ilir dhe rendesia e tij.

#71

Post by Mallakastrioti » Mon Dec 07, 2015 8:06 pm

Po, flitet per Kapodoçia te Turqise se sotme, por jo per kete ka ndonje lidhje midis dy etnive. Thjesht qe dy monedhat kane ngjashmeri pasi ne te dy rastet paraqiten dy "male me zjarrin siper".
Image

User avatar
TeuAL
Honored Member
Honored Member
Posts: 354
Joined: Tue Mar 10, 2015 3:28 am
Gender: Female

Re: Bylis,qyteti i lashte ilir dhe rendesia e tij.

#72

Post by TeuAL » Tue Dec 08, 2015 3:39 pm

Nje "Nymphaeum", jo larg Bylysit, ne nje harte nga libri "The Alexiad" (ngjitjet) i Ana Komnenes.
You do not have the required permissions to view the files attached to this post.

User avatar
Mallakastrioti
Galactic Member
Galactic Member
Posts: 2933
Joined: Thu Jul 23, 2009 4:23 pm
Gender: Male
Location: Italy
Contact:

Re: Bylis,qyteti i lashte ilir dhe rendesia e tij.

#73

Post by Mallakastrioti » Tue Dec 08, 2015 8:45 pm

Te falenderoj per kete harte, i nderuar TeuAL.
Edhe pse duhen marr disi me rezerva hartat ilustruese neper keto vepra, besoj se autori i cili ka perkthyer Komnenen nuk mendoj se e ka shpikur si toponim dhe perforcon disi me teper tezen time qe ndoshta kemi te bejme me nje mal i cili kishte rendesi per popujt Bylin dhe Apolloniate dhe i vetmi mal i rendesishem (perhere sipas meje) eshte ai i Tomorrit.
Image

User avatar
Zeus10
Grand Fighter Member
Grand Fighter Member
Posts: 4187
Joined: Thu Jun 04, 2009 6:46 pm
Gender: Male
Location: CANADA
Contact:

Re: Bylis,qyteti i lashte ilir dhe rendesia e tij.

#74

Post by Zeus10 » Tue Dec 08, 2015 10:09 pm

Mallakastrioti wrote:........ kemi te bejme me nje mal i cili kishte rendesi per popujt Bylin dhe Apolloniate dhe i vetmi mal i rendesishem (perhere sipas meje) eshte ai i Tomorrit.
Dhe sipas hartes, ai mal duket te jete pikerisht Tomorri:

Image
The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing

User avatar
TeuAL
Honored Member
Honored Member
Posts: 354
Joined: Tue Mar 10, 2015 3:28 am
Gender: Female

Re: Bylis,qyteti i lashte ilir dhe rendesia e tij.

#75

Post by TeuAL » Fri Dec 11, 2015 3:15 am

Ne librin e Ana Komnenes "The Alexiad", qe e kam permendur me lart, ve re qe Berati(qyteti vete) nuk figuron me kete emer. Ne zonen rreth tij permenden edhe fshatra te vegjel, psh Milo ne breg te lumit Devoll. Ndoshta Velabishti permendet per te treguar Beratin pasi aty qendronte familja e John Komnenit(me vone perandor), bile aty linden dy femije te tij. Ndersa "qafa malore Petra(mountain pass called Petra)" mendoj qe eshte Qafe-Krraba ose fshati Petresh nga ku ushtrite kalonin per te vazhduar ne Milo-Velabisht-Glaunic-Vlore. "Petroula" mendoj qendron per Petrelen.

Post Reply

Return to “Historia e Shqiperise”