"Moreover, you scorned our people, and compared the Albanese to sheep, and according to your custom think of us with insults. Nor have you shown yourself to have any knowledge of my race. Our elders were Epirotes, where this Pirro came from, whose force could scarcely support the Romans. This Pirro, who Taranto and many other places of Italy held back with armies. I do not have to speak for the Epiroti. They are very much stronger men than your Tarantini, a species of wet men who are born only to fish. If you want to say that Albania is part of Macedonia I would concede that a lot more of our ancestors were nobles who went as far as India under Alexander the Great and defeated all those peoples with incredible difficulty. From those men come these who you called sheep. But the nature of things is not changed. Why do your men run away in the faces of sheep?"
Letter from Skanderbeg to the Prince of Taranto ▬ Skanderbeg, October 31 1460

Parashtesa..

Diskutim profesional për gjuhën.

Moderators: Mallakastrioti, bardus

Post Reply
User avatar
Arban Blandi
Supreme Member
Supreme Member
Posts: 464
Joined: Sun Apr 25, 2010 12:11 am
Gender: Male
Location: Іllyria, Ukraine
Contact:

Parashtesa..

#1

Post by Arban Blandi » Thu Mar 14, 2013 3:31 pm

Parashtesa...


- A: që dëfton largsì, për shëmbëll, a-tû (kë-tû), a-jŷ (kë-jŷ), a-ta (kë-ta);

- B: ndër fjalët bryeshëm (rryshëm), breshën (reshë), brumbullak (rrumbullak), brydhët (rrudhët);

- Bë: bështajë (krh. shtal-b, gja a bimë e nglomë; don dijtë se b’ja në mbarim të fjalës asht një përapashtesë, për shëmbëll thar-b (e përtharë), bëdoruo, bëza (me lëshuo za), bëzhurgë (krh. ndurgë);

- Bi: bilashnjok (bi-lash-n-ok: elementi përbaës lash- khr. lé, lind, lasht, dhe tj.); mbaresat -n e -ok, binok: me dy thalba (krh. hudër noke, me një thalb); bibirek (shtuara) (?);

- Bu: bushikë (pëshikë, mbëshikë), bujashkë (bu-ashkë-a, me një -j kumbuose ndërmjet);

- C: cbardhë, cmërdhazët, në vënd të s’ës a edhe privative (crolët);

- Ca: ca-mërdhok (krh. mërdhok), ca-nguletë (krh. kuletë), ndoshti dëften një smadhim;

- Cë: cë-rrâ-ni (krh. me rrâ ‘rrëjedh’), cërangth-i (?);

- Ç: [çë, çu], privative: çboguluo, çgallavitë (krh. sgallë, shgalë), çmbush (mbush), çmunduo, çngulë, çpla, çrukë, çu-bardh; a fuqizuose: çfurk (për të-furk?);

- Ça: fuqìzuose: ça-furde (furde), ça-përkosë (bretkocë);

- Qu(?): qu-herdhe (çerdhe);

- D: [dë, di, du]: d-ergjë (krh. errgjë), dëkuo (du-kuo, të-kuo, mbë-kuo), djath-i, dëbuo (buo), dborë (borë), sht t-ë: tëholluo, tëkurë, dhe tj.

- G: [gë, ga]: gaft (krh. aft, taft), gamill (kaça-mill, kër-mill), ga-zheluo (zhele), gëdhâ-ni (dhâ-ni), gëthep (thep-i), gë-zhullë (zhul-i), ga-lavër (lavar, lavrak), ga-glicë (glicë, glacë), ga-labérë (labër), gallmuo (allmuo), ga-lëmuç (lëmuç):

- Gër, Gël: gëlvozhë, gërvozhë, gërvogje, gërvoskë (voskë), gël-qere (?), gërgalle (rrëgalle);

- H: si parashtesë s’gjindet, por ha (hangër, etj.) hyn si element përbaës ndër disa fjalë: ha-grep (han grep), han-ndrak (han ndragun), hajgalle, has-galle (galle-ja, krh. sgallë, sgalë, golle që përpin), haj-ganec (ma se ganec), ha-llajkë (ma se llajkë, llojkë), ha-sht-ull, ha-m-allë, ha-s-lë;

- F: (pë), fëshâ, fëshî;

- Fili: për shëmbëll: filikanla (kanlë-a), element përbaës;

- Fi: (bi), fi-lash-njok (bi-lash-njok);

- K: [kë, ka]: ka-bisht (bisht), kaleshan (leshtak), kalehët (lehtë), ka-çikrrë (çikrra?), ka-çubë (çubë), ka-çubét (çubë--ét), ka-boq (bokë?), ka-çik (çika, gja e vogël), ka ditë, ka herë, kaplliqe (pllojcë?), kacurrél (cuprrle?), ka-përdî (përdî), ka-përthye (mbërthye); kegjrë (egjrë), kandë (andë-a), kandisë, kedh (edh), këlysh (lé), këndajtë (andë), këputë (putë), këpujë (kopujë, pujë, kërpujë); kësthalluo (shtalkë), këthye (mbërthye), këpurdhë (lëpurdhë, kërpurdhë, shka-purdhë, përpurdhë), kë-putë (putë ‘avitë’); dëften afrim ndër fjalët: kë-tû (a-tû), kë-hâ, kë-tej (a-tej);

- Kaca: kaca-nelë (krh. snelthin), kaca-vjerrë, kaca-varë, kacë-rrâ, kaci-mare (mare-ja), kaca-drê (drê-ni), kaca-fytë (fytë, rrucufitë, curufitë), ka-cub (krh. cub-él, cub-ak), kac-bulë (bulë-a), kaca-dhâ (dhâ-ni, gërdhâ-ni), kaca-llâ (për: kata-llâ-ni), kaci-pun (pupëza);

- Kala: kala-dredhan, kala-dredhuo, kala-dredh (dredh), kala-mendë (mënd-ja), kala-vesh (vesh rrushi), kala-vigjas (vig-u), kala-ngërrç (ngërrç-i);

- Kata: katalesh (lesh), kata-rosh (roshan-e), kata-llâ (kaca-llâ);

- Katra: katra-pilë (pilë-a), katra-lojë (lojë-a), katrasjél (kotrosol), katra-gjysh;

- Kër: kërboç (botë), kërbojë (bojë), kër-cûq (cûng), kërdhokull (krrokull, mbërrokull), kër-cinglë (cingël), kër-sânëz (sânëzë), kër-purdhë (shkë-purdhë), kër-pujë (këpujë), kërcalë (plotë, pemë kërcalë me kokrra, lum kërcalë me peshk), kër-bisht (bisht), kër-lesh (ka-leshan);

- Kërth: kërth-ndezë (ndezë), me ndezë për rreth, krh. rrajën ndër fjalët qërthull, shkartët, shkarth;

- Ko: kopujë (pujë, këpujë), ko-pitë (pjetë, për-pjetë, sh-pjetë, pjetë-poshtë), ko-pil (pjellë e keqe?), ko-pèll (krh. ça-pèll), ko-teshë (teshë), ko-dhele (gëdhele, dhele);

- L: [la, lë, lu, li]: la-vjerrë (vjerrë), la-tredh (tredh), lëbardh (bardh), lëkuqë (kuqë), lëfyt (fyt), lë-qê-ni (krh. qên-th-i), li-karthë (lingarth); në fillim të fjalvet shënjon si circum e latinishtës, lu-qerbullë (qerbullë-a?), lubardhë (bardhë);

- Ma(?): macurrèl (curr-i?), ma-jere (mba-ere), element përbaës ma fort;

- Mbë: mbëledh (ledhë), mbëkuo (dëkuo, dikuo, dukuo, tëkuo, kuo), mbësy (sy-ni), mbë-shefë (sheh), mbëshâ (shâ), mbëza (zâ); asht një bë e sbutme; mbufuo (krh. uf-k);

- Mbër: mbërdosët (përdosët), mbërdhez (dhez), mbërdhok (pa-përdhok, ca-mërdhok?), mbërzanë (zanë), mbërdhazët (mbërdhezët, dhez); asht një për e sbutme;

- M [më, me]: mëtuo (krh. tuo), më-rrnjoshk (krh. rrqoshk), me-tefe (krh. tef-i), mrrodh (rrodhëc, rrudh?), mkuo (mbërri), mbrrut (brrut), meqafe (qafë), mbuhatë (buhat), meranduo (randuo), merenduo (renduo);

- N: (e thjesht): motit si ex (e) e latinvet: sod: nkote, nkrejcë (që asht prej krejet, mkrejcë), i nkatëshëm, njak (n--gjak, krh. lat. ex-sangue), nkeqë ndiçëm (i, n--ditësh: prej ditësh), ndeshë (n--teshë), ndalë (n--dalë), etj;

- Ndë: ndujtë (nd--ujë, krh. shujtë, bujtë), ndujgë (nd--ujë-kë), nderri (nd--err-i);

- Ndën: (nën, nan, nar), nëndkambëcë, nëndorë (rushat-i), ndënhundë, nënbishtë, etj.

- Ndër: ndërdomna (domën-a), ndërdyzash, ndërkye (krh. i kiem, përkye), ndërmblysë, ndërsynuo, ndërzye (gjye?), ndërlikuo (lik-u), ndërmjet, ndërkambë;

- O: privative, krh. odokët (doke-ja), ogriqët (? grigjë-a), obrokth (vrokth-i rokth-i), ogërrc (kërclë-a), oputë (sputë);

- Pë: (p): pësheh (sheh), pëshurrë (shurrë); pëza (bëza), pështjellë (shtjellë), pështetë (mbështet, shtat-i?), përruo, përroskë (rrâ?), përshî (shî, fëshî), pah-i;

- Pa: pa-vajçëm (krh. i vajatun, i kadálshëm), pa-përdhok (krh. mbërdhok guri, ca-mbërdhok); këtû s’dihet a janë me û da fjalët kështû e në kjofshin me u dá kështû, sikursè asht gjith nglamja, s’dihet se çë zyrë ka parashtesa -pa;

- Pa: privative: pa-atillë, pa-andëshëm, pa-bukur, pa-mirë, pa-gjam;

- Pala: palavig (vig), pala-pet (petë-a), palaqys (?), ma fort element përbaës në vështrim të fjalës palë-a;

- Para: element përbaës në ç’ka doket: paragun, parnè, paravang, paravithe;

- Për (mbër: m-për): përbî (bî), përbû (bûjtë), për-bâ, për-ça, përboçë (kërboç), përdhecë, për-dorëcak, për-gojisht, për-shkye, për-dî, për-be, për-thá; ka vështrimet e shtesavet latinishte re, in, ex, de, etj.

- Pri: pro (për e shndërruome), pro-vanuo (përvanuo), profulitë (përfulitë), prianuo (përanuo);

- Pi: (bi): pi-nok (pinjok), pi-lash-njok (bilashnjok);

- Pí: (mbì): ndër toponyme: Piburg (Narburg), Pí-kala (Kalajt);

- Rr: rrpjekë (pjekë), rrpujë (pujë), rrshim (rr-shijim? shijuo ‘me ra shi’), rrmâçët (mangët), rrhat (dihatë?), rrqasë (qasë), rrbishte (bisht), rrqethë (tërqeth), rrpjetë (tat-pjetë, sh-pjetë), rrkûth (skûth); dëften të përsëritunat e të rrastit e veprimit;

- S: sâmët (âmët), sâmëtim (âmëtim), sâmë (m’u: me bjerrë âmën e mirë), samadak (krh. hamadak?), skoçinë (koçitë), sbeh (beh-i), spilik (pilik), spagjë (pagjë), sbathë (bathë, mbathë), stenèc (tenèc), skujmë (i lëkuqëm); herë mohuose, herë e vûme për ves (?);

- Ske: skëdejëm (me u dejë, i dejun tejèt, i stër-dejun);

- Skër: skërpurdhë (shka-purdhë), skërloq (lot-ja), skërvalë (krh. shvalë, stërvalë), skërfyll (fyelli);

- Stra: straerë (jashtë ere), stramastik (stra-mast-ik?), stra-bole, strabolèc;

- Stër: stërflok (flok), stërkanël (kanël), stërkungull (kungull), stërpujë (pujë?), stërvalë (shvalë), stërfycë (fyt-s), stërgjysh (gjysh), stërholluo (holluo), stërpikë (pikë), stërthanë (thanë), stërbâ (bâ);

- Shala: (shara): shalakuqë (me kuqë te s’ban), shalavrik (i shpejtë fort?), sharapjekë (përpjekë, etj.);

- Sha: shaputë (putë);

- Shka: shkapër, shkadhèc (dhè-u, krh. shkërdhèsë), shkallmuo (allmuo), shkapër-cye (krh. këcye), shkapërderdh (derdh);

- Shkal: shkalbaltë (baltë) (?);

- Shkël: element përbaës: shkëlqarë, shkëlxye (shkël-qye), shkëlzye;

- Shkër: shkër-mëndë (mënd-ja), shkër-dhye (krh. dhje);

- Sh: shkarpë mali (krh. karp, karmë), shbî (bî), shda, shdredh, shduluo (dulí-ja?), shflukët (flug), shgalë (hajgalle), shgërmuo, shkrrithë (grrith), shbajtë, shdukë, shpalëc (palë-a?), shpat (krh. pat-i), shpât (lpât), shmekë (mekë), shfrŷ (frŷ);

- Shpër: (përbâ), shpërdhit (merdhif), shpërdhos (përdhos), shpërfik (fik), shpërnjoftë (njoftë), shpërlakëc (shëpëlakëc, pirajkë, rrahëc), shpërnderuo, shpërthye, shpërngulë, shpër-dredh, shpërdá;

- Shtër: shtërzye (krh. ndërzye), shtërmangët (rrmâkët);

- Shu: shuplakë (shëplakë);

- T: [të, d]: tëlanuo (të lana-t), tëholluo (hollë), tëkurë (përkurë, lë-kurë, kur-m, etj.), tëhjek, tëfaqë, tfunduo, tfilluo, tndŷ, tfurk;

- Tër: tërbuo (buo, cbuo, dbuo, vduo), tërmal (mal-i), tërqeth (për-qeth), tërhjek (hjek), tërpjetë (shpjetë), tërfëlluo, tërfëllimë (krh. fëllim, fullim ‘puhi-ja’);

- Tu: tumirë (mirë), tumbarë (me vû mbarë, lëmbarë);

- Va: (v): vagulluo (agulluo), veguo (aguo), vegulluo (agulluo), vërgluo (erguo), varresht-i (rresht-i), vö-ja, vrap-i, vqud-u (qud-i), vduo, vdorë (buo, borë), i verbët (i vorbën);

- Vër: vërsulë (sulem ‘turrem’), vërzagët (i vërgjakët ‘pa-gjak’), vërzhgallë (krh. sgallë, shgalë, i skjarët?);

- Z: zbardh, zbardhullinë, zbeh (sbeh), zdritë, zgardhënuo, zgale (shgalë, sgallë), zgobinetë (gobën, gobellë), zgërrojçë (gërrye);

- Zdër: (stër?): zdërlug (lug-u), zdryp (hyp), zdërveluo (vele-ja);


Visaret e Kombit, Vëllim i XI, 1942.


Last bumped by Arban Blandi on Thu Mar 14, 2013 3:31 pm.
Our Scribd Channel - History was a damn dim candle over a damn dark abyss.

Post Reply

Return to “Linguistikë”