"Moreover, you scorned our people, and compared the Albanese to sheep, and according to your custom think of us with insults. Nor have you shown yourself to have any knowledge of my race. Our elders were Epirotes, where this Pirro came from, whose force could scarcely support the Romans. This Pirro, who Taranto and many other places of Italy held back with armies. I do not have to speak for the Epiroti. They are very much stronger men than your Tarantini, a species of wet men who are born only to fish. If you want to say that Albania is part of Macedonia I would concede that a lot more of our ancestors were nobles who went as far as India under Alexander the Great and defeated all those peoples with incredible difficulty. From those men come these who you called sheep. But the nature of things is not changed. Why do your men run away in the faces of sheep?"
Letter from Skanderbeg to the Prince of Taranto ▬ Skanderbeg, October 31 1460

Etimologjia e fjales.

Diskutim profesional për gjuhën.
Post Reply
land
Poster Grande Member
Poster Grande Member
Posts: 257
Joined: Wed Sep 30, 2009 4:30 pm
Gender: Male

Re: Etimilogji e fjaleve...

#676

Post by land »

HylliArbenor wrote: land "ndarja" "latinishte aristokrate" nga "latinishte popullore" esht argument disi me i komplikuar se kaq. po flasim kur te duash.
Sigurisht qe eshte i komplikuar.
Kot pyes, per kuriozitet sa per ta ditur me ke kam te bej....je Hyj njeriu i atij forumit tjeter? ndoshta gaboj, nisem vetem nga ngjashmeria e nick-ut.
"They are Nietzsche's over-men, these primitive Albanians — something between kings and tigers."
- Henry Noel Brailsford
HylliArbenor
Senior Member
Senior Member
Posts: 108
Joined: Thu Dec 09, 2010 7:50 pm
Gender: Male

Re: Etimilogji e fjaleve...

#677

Post by HylliArbenor »

land wrote: Qe ta saktesojme mire kte pike.
Italishtja ka baze dialektin fiorentin letrar te Dante-s, Petrarca-s dhe Boccaccio-s te viteve 1230 i cili nga ana e tij i influencuar dhe nga gjuha siciliane letrare e perpunuar nga shkolla siciliane e Jacopo Da Lentini.
Dialekti fiorentin si te gjitha dialektet e tjera italiane kane origjinen nga latino volgare, domethene nga ato lloj dialektesh latine qe perdoreshin nga masa e gjere e njerzve(vulgus), dhe jo nga latino illustre, qe perdorej nga elitat dhe letraret e kohes romake.
Kjo gjuhe(latinishtja klasike apo illustre)nuk kuptohej aspak nga vulgus(masat e gjera popullore).
Une di nje gje, latinishtja klasike qe aq shume u urrye nga kisha ne shekujt e pare pas krishtit, me vendosjen e krishterimit si fe zyrtare e perandorise romake, u be gjuha zyrtare e kishes dhe vatikanit, qe me pas e ruajten me fanatizem deri ne ditet tona.
latinishtja klasike nuk u krijua nga feja, u krijua nga elita romake, por i sherbeu dhe i sherben fese persosur.
plotesisht dakort, i njejti shpjegim qe dhashe une..veçse vazhdoj te mos jem dakort me termin "krijoj". gjuha latine nuk esht "krijuar" po ishte gjuha e klases aristokrate latine qe kur perandoria u be multietnike, ATEHERE nuk kuptohej me nga populli. po ne agimin e civilisazionit te tyre, kur latinet ishin popull disi unitare ne etnicitet, esht jashte dyshimi qe te gjithe flisnin dhe kutponin nje gjuhe, ate latine. ndryshe si mund te kuptoheshin demagoget, letraret o kreret ushtarak kur i drejtoheshin mases se popullit. kush do ta kish kuptuar Cezarin, Augustin, Ciceronin, Sillen, Seneken et alii kur ata i benin apel popullit, drejtperdrejt o ne parlament?
HylliArbenor
Senior Member
Senior Member
Posts: 108
Joined: Thu Dec 09, 2010 7:50 pm
Gender: Male

Re: Etimilogji e fjaleve...

#678

Post by HylliArbenor »

land wrote: Jo dhe jo, latinishtja klasike nuk ishte gjuha e popullit, ceshtja e dialekteve italike eshte ca e komplikuar, por e thene shkurt eshte keshtu pak a shume.
te gjitha territoret ku pushtuan romaket ne gadishullin italik imponuan gjuhen e tyre, jo latinishten klasike por ate volgare(meqenese gjuha e folur ishte kjo) qe fliste populli ne rome(e cila ne fakt kishte influenca te medha nga gjuha etruske), pra c'ndodhi, kur romaket psh asimiluan lombardet(longobardi) gjermanike, kemi krijimin e dialektit lombard, nje perzierje e latinishtes volgare me gjermanisht, ku me kalimin e kohes fjalet ne gjemanisht u zhduken fare. kjo gje ndodhi pak a shume kudo ku pushtuan romaket.
Latinishtja klasike ka mbijetuar vetem fale kishes dhe administrates.

Dilet ne konkluzionin qe mema e dialekteve italike eshte Latino volgare, dhe jo clasico(kjo mund te kete patur ndikim te pjeseshem dhe te vogel nepermjet administrates romake, pra gjuhes se shkruar)
fakti qe latinishtja klasike ishte padyshim me e rafinuar se latinishtja volgare, nuk do te thote qe ato nuk kuptoheshin me njera tjetren. Land mos be konfuzion. ne çDO GJUHE DHE KULTURE ekziston nje version i gjuhes me i rafinuar dhe i perpunuar, ashtu si ekziston nje kulture me e rafinuar dhe e perpunuar.te pohosh qe hulli midis ketyre u be humnere esht per mua disi e ekzagjeruar. ka fshatare ne shqiperi(si ka ne te gjithe Europen) qe kur nje qytetare i flet ne nje gjuhe "cosmopolite" me terma me te kerkuara o letrare, tja ben; eh????? perse? sepse klasa fshatare o puntore esht klasa e thjesht e popullit,ajo jointellektuale, ku gjuha sherben per te veikoluar ne madhesi ndjenja natyrore dhe fiziologjike i nje botekuptimi material, sesa koncepte abstrakte. dhe problemi tek latinishtja qendorn ketu. kisha ruajti ne menyre anatyrore latinishten klasike, duke mos e bere ate subjekt transformimi shoqerore, kur gjuha e popullit transformohej ne jeten e perditshme. dhe prape se prapi "latinishtja e kishes" nuk mbeti e pacikur nga influenca dhe zhvillime te metejshme, po natyrisht jo ne sasin e latinishtes se popullit.ajo e perdori ate si shenje dallimi i statusit eprore shpirterore te kishes ndaj plebes.
HylliArbenor
Senior Member
Senior Member
Posts: 108
Joined: Thu Dec 09, 2010 7:50 pm
Gender: Male

Re: Etimilogji e fjaleve...

#679

Post by HylliArbenor »

Zeus10 wrote:
Mos abuzo me transformimin e kuptimeve, fjala imperante nuk ka kuptim te mirrefillte Perendi. Kuptimi, ka levizur ne disa fjale dhe nese KISHA e perdor, eshte ne kuptimin e sunduesit. Fjala korrekte do te ishte Deus, Divus apo Dei qe gjendet po ashtu dhe ne shqip peren-di dhe s'ka te beje fare me perandorine. Fjala latine dei apo dius, si dhe ajo "greke" dios(qe ne fakt jane e njejta gjuhe), jane fjala shqipe DI. Nuk do merrem me shpjegimin e saj, sepse e kam bere hollesisht here te tjera.
Perse i perket peren, ajo eshte kallezorja e fjales i/e parë, qe ka dhene derivate, jo vetem ne shqip, por dhe ne gjuhe te tjera, si psh ne frengjisht peren( prind).
Pra fjala Perendi ka te njejten origjin me fjalen prind dhe s'ka te beje fare me fjalen e sajuar latine, imperante.
Zeus nuk esht abuzim, esht nje fenomen kulturore dhe linguistik fare i lehte per tu kuptuar. kur krishterimi u imponua mori elemente folklorike, simbolike dhe linguistike nga popujt qe gjeti. "slittamenti" i kuptimeve i fjaleve te njehershme ne kuptime te botes krishtere qe nje rrjedhoje e llogjikshme. nese fjala perendi njehere percaktonte forcen,madheshtine e shpirtit te njeriut, me hyrjen e krishterimit keto cilesi ju atribuan zotit. gje e ngjashme ndodhi me festat, datat kalendarike, simbolet pagane (sfurku, cjapi, ylli me 5 cepa, zjarri, vallet, seksualiteti etj etj) dhe fjalet ju "adaptuan" gjuhes se fese se re.
HylliArbenor
Senior Member
Senior Member
Posts: 108
Joined: Thu Dec 09, 2010 7:50 pm
Gender: Male

Re: Etimilogji e fjaleve...

#680

Post by HylliArbenor »

Zeus10 wrote: Pervecse fjala ar(or gegerisht) eshte gjuhesisht, historikisht dhe llogjikisht me e vjeter se aurum, perseri shtrohet pyetja: "Pse valle shqiptaret duhet te prisnin te shfaqeshin romanet, qe te emertonin nje nga produktet me te bukura te natyres, sipas gjuhes se huaj?"
rrenja e fjales aurum esht aur+um qe esht mbrapashtese e kallzores. esht sikur ne shqip te kemi "ar-in". perse shqiptaret kane huazuar kete fjale? pergjijget mund te jene te shumta. Njera mund te jete sepse Roma kishte monopolin me te madhe te tregetise se arit te asaj kohe, keshtu qe te therrisje arin me emerin e prodhuesve ishte me e lehte per tregtin( gje aspak jo e zakonte, shih shq.monedh<lat.moneta, plumb<lat.plumb+um, ose (aes)cuprum-baker<Cyprus-Qipri<gr.Kypros-dmth "metalli o bakeri i Qiprit", ose ang.China-porcelane etj, sepse therret origjinen e vendit ku jane prodhuar). Nuk esht se shqiptaret nuk kishin fjale per te(personalisht parashtroj fjalen dyll.sot me kuptim tjeter, ama strukturalisht e lidhur mire me gotishten.gyll-ar,lett."lende e verdhe"), veç e menjanuan ate ose i dhane nje kuptim tjeter. ky fenomen haset gati ne çdo gjuhe.
User avatar
Zeus10
Grand Fighter Member
Grand Fighter Member
Posts: 4227
Joined: Thu Jun 04, 2009 6:46 pm
Gender: Male
Location: CANADA
Contact:

Re: Etimilogji e fjaleve...

#681

Post by Zeus10 »

HylliArbenor wrote:
Zeus10 wrote: Pervecse fjala ar(or gegerisht) eshte gjuhesisht, historikisht dhe llogjikisht me e vjeter se aurum, perseri shtrohet pyetja: "Pse valle shqiptaret duhet te prisnin te shfaqeshin romanet, qe te emertonin nje nga produktet me te bukura te natyres, sipas gjuhes se huaj?"
rrenja e fjales aurum esht aur+um qe esht mbrapashtese e kallzores. esht sikur ne shqip te kemi "ar-in". perse shqiptaret kane huazuar kete fjale? pergjijget mund te jene te shumta. Njera mund te jete sepse Roma kishte monopolin me te madhe te tregetise se arit te asaj kohe, keshtu qe te therrisje arin me emerin e prodhuesve ishte me e lehte per tregtin( gje aspak jo e zakonte, shih shq.monedh<lat.moneta, plumb<lat.plumb+um, ose (aes)cuprum-baker<Cyprus-Qipri<gr.Kypros-dmth "metalli o bakeri i Qiprit", ose ang.China-porcelane etj, sepse therret origjinen e vendit ku jane prodhuar). Nuk esht se shqiptaret nuk kishin fjale per te(personalisht parashtroj fjalen dyll.sot me kuptim tjeter, ama strukturalisht e lidhur mire me gotishten.gyll-ar,lett."lende e verdhe"), veç e menjanuan ate ose i dhane nje kuptim tjeter. ky fenomen haset gati ne çdo gjuhe.
Arsyetimi yt eshte qesharak. I bie qe kushdo popull qe ishte ne varesine romane, te adoptonte fjalen e tyre per arin, meqe ata kishin monopolin e saj. Pervec kesaj vete romaket i huajten, per here te pare monedhat nga iliret, derisa dolen me te tyret, me pas.
The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing
User avatar
Zeus10
Grand Fighter Member
Grand Fighter Member
Posts: 4227
Joined: Thu Jun 04, 2009 6:46 pm
Gender: Male
Location: CANADA
Contact:

Re: Etimilogji e fjaleve...

#682

Post by Zeus10 »

fakti qe latinishtja klasike ishte padyshim me e rafinuar se latinishtja volgare, nuk do te thote qe ato nuk kuptoheshin me njera tjetren.
Latinishtja(greqishtja, persishtja, sanskritishtja) eshte krijuar si gjuhe kulture mbi bazen e gjuhes se popullit, qe nuk ishte latinishtja vulgare. Kjo e fundit ka lindur prej asaj klasike, kur ajo u percua ne popull nepermjet fese, dijes dhe zhvillimit.
I vetmi problem per tu zgjidhur eshte kush e krijoi ate, paganet apo te krishteret.
The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing
HylliArbenor
Senior Member
Senior Member
Posts: 108
Joined: Thu Dec 09, 2010 7:50 pm
Gender: Male

Re: Etimilogji e fjaleve...

#683

Post by HylliArbenor »

Zeus10 wrote: Absolutisht jo, eshte komplet e kunderta, greqishtja dhe latinishtja nuk u bene, por u krijuan qe ti sherbenin liturgjise, sunduesit-prift dhe administrates. Ceshtja e vetem per diskutim eshte, nese krishterimi i rivitalizoi, duke e kopjuar ne menyre skolastike gjuhen e prifterinjve pellazgo-egjyptiane, apo i krijoi ne krye te heres. Sigurisht, kushdo qe te kete qene krijuesi fillestar, prifti egjyptian apo prifti greko-roman, ai perdori gjuhen popullore, qe ne ne qindra raste kemi provuar ne menyre te kenaqshme. qe ka afersi ne kuptim dhe ne rrenje me shqipen.
Me vjen keq po kjo nuk i perputhet realitetit historik. Kisha greke, me perjashtim te disa modifikime fonetike dhe disa rregulla thjeshtezuese, konservoj sa me shume mundi koinèn e zhvilluar ne periudhen classike, saqe edhe sot quhet koiné-attik. Kjo per ta bere te mundur shperndarjen e Bibles se perkthyer ne gjuhen e popullit, qe tashme kish kohe qe nuk fliste me attikishten e letersise. Tentativa ka patur ne periudhen Helenistike per ta mbajtur sa me puro gjuhen nga elementet e koines. Po prape gjuha qe u imponua qe ajo e popullit, qe kishte shume elemente te ngjashme me djalektin attik, po edhe me ate jonik e dorik(varet nga zona). Fenomeni jo i kendshem i helenizimit te popujve fatkeqesisht e ka thelbin e tij ne natyren e kishes katolike dhe te vizionit te saj filosofike, jo ne artificialitetin e gjuhes. Prifterinjte qe mbanin larte flamurin e helenizmit mbi kokat e popujve ballkanik, ishin ajo kaste akombetare e "ngrire" ndaj çdo koncepti transformues etniko-historik te njerezimit, dhe duke mbivendosur me dhune vizion e tyre kombetare FETARE (sepse ashtu ishin vete ata, feja katolike nuk njeh dimension kohore o etnik) u ben shkak i asaj "psikoze identitare" antihistorike e cila perthith ne kete proces shberje popuj te tere. Armiqesia e tyre ndaj shqipetareve(dhe te gjithve atyre qe nuk pranonin vizionin e tyre grek=i krishtere ortodoks) u radikalizua kur ju kundervu si arme nje fe tjeter rivale, Islami. duke u bazuar mbi kete mund te thuhet plot goje qe populli grek MODERN nuk ka nje baze kombetare etnike sepse ka lindur nga nje proces antihistorik, i pergatitur nga njerez antihistorik(kleriku). po kleriket nuk shpiken asnje gjuhe, shpiken nje metode te ulet per ta perdorur ate si arme ideologjike per qellimet e tyre nacionaliste te shtrembura.
land
Poster Grande Member
Poster Grande Member
Posts: 257
Joined: Wed Sep 30, 2009 4:30 pm
Gender: Male

Re: Etimilogji e fjaleve...

#684

Post by land »

HylliArbenor wrote:
land wrote: Qe ta saktesojme mire kte pike.
Italishtja ka baze dialektin fiorentin letrar te Dante-s, Petrarca-s dhe Boccaccio-s te viteve 1230 i cili nga ana e tij i influencuar dhe nga gjuha siciliane letrare e perpunuar nga shkolla siciliane e Jacopo Da Lentini.
Dialekti fiorentin si te gjitha dialektet e tjera italiane kane origjinen nga latino volgare, domethene nga ato lloj dialektesh latine qe perdoreshin nga masa e gjere e njerzve(vulgus), dhe jo nga latino illustre, qe perdorej nga elitat dhe letraret e kohes romake.
Kjo gjuhe(latinishtja klasike apo illustre)nuk kuptohej aspak nga vulgus(masat e gjera popullore).
Une di nje gje, latinishtja klasike qe aq shume u urrye nga kisha ne shekujt e pare pas krishtit, me vendosjen e krishterimit si fe zyrtare e perandorise romake, u be gjuha zyrtare e kishes dhe vatikanit, qe me pas e ruajten me fanatizem deri ne ditet tona.
latinishtja klasike nuk u krijua nga feja, u krijua nga elita romake, por i sherbeu dhe i sherben fese persosur.
plotesisht dakort, i njejti shpjegim qe dhashe une..veçse vazhdoj te mos jem dakort me termin "krijoj". gjuha latine nuk esht "krijuar" po ishte gjuha e klases aristokrate latine qe kur perandoria u be multietnike, ATEHERE nuk kuptohej me nga populli. po ne agimin e civilisazionit te tyre, kur latinet ishin popull disi unitare ne etnicitet, esht jashte dyshimi qe te gjithe flisnin dhe kutponin nje gjuhe, ate latine. ndryshe si mund te kuptoheshin demagoget, letraret o kreret ushtarak kur i drejtoheshin mases se popullit. kush do ta kish kuptuar Cezarin, Augustin, Ciceronin, Sillen, Seneken et alii kur ata i benin apel popullit, drejtperdrejt o ne parlament?
Mbaje mendimin tend lol, une nuk ta imponoj, di te te them kaq, qe latinishten klasike e krijoi Cicerone,(i cili pervecse orator dhe filozof ka qene dhe politikan, konsull romak ne vitin 63 para krishtit) dhe poetae novi...poetet e rinj.

persa i perket latinishtes vulgare, eshte e dokumentuar shume pak.....nuk eshte cudi qe ate aurum te latinishtes klasike, te kesh ar-in shqiptar ne gjuhen vulgare.
"They are Nietzsche's over-men, these primitive Albanians — something between kings and tigers."
- Henry Noel Brailsford
land
Poster Grande Member
Poster Grande Member
Posts: 257
Joined: Wed Sep 30, 2009 4:30 pm
Gender: Male

Re: Etimilogji e fjaleve...

#685

Post by land »

HylliArbenor wrote:
land wrote: Jo dhe jo, latinishtja klasike nuk ishte gjuha e popullit, ceshtja e dialekteve italike eshte ca e komplikuar, por e thene shkurt eshte keshtu pak a shume.
te gjitha territoret ku pushtuan romaket ne gadishullin italik imponuan gjuhen e tyre, jo latinishten klasike por ate volgare(meqenese gjuha e folur ishte kjo) qe fliste populli ne rome(e cila ne fakt kishte influenca te medha nga gjuha etruske), pra c'ndodhi, kur romaket psh asimiluan lombardet(longobardi) gjermanike, kemi krijimin e dialektit lombard, nje perzierje e latinishtes volgare me gjermanisht, ku me kalimin e kohes fjalet ne gjemanisht u zhduken fare. kjo gje ndodhi pak a shume kudo ku pushtuan romaket.
Latinishtja klasike ka mbijetuar vetem fale kishes dhe administrates.

Dilet ne konkluzionin qe mema e dialekteve italike eshte Latino volgare, dhe jo clasico(kjo mund te kete patur ndikim te pjeseshem dhe te vogel nepermjet administrates romake, pra gjuhes se shkruar)
fakti qe latinishtja klasike ishte padyshim me e rafinuar se latinishtja volgare, nuk do te thote qe ato nuk kuptoheshin me njera tjetren. Land mos be konfuzion. ne çDO GJUHE DHE KULTURE ekziston nje version i gjuhes me i rafinuar dhe i perpunuar, ashtu si ekziston nje kulture me e rafinuar dhe e perpunuar.te pohosh qe hulli midis ketyre u be humnere esht per mua disi e ekzagjeruar. ka fshatare ne shqiperi(si ka ne te gjithe Europen) qe kur nje qytetare i flet ne nje gjuhe "cosmopolite" me terma me te kerkuara o letrare, tja ben; eh????? perse? sepse klasa fshatare o puntore esht klasa e thjesht e popullit,ajo jointellektuale, ku gjuha sherben per te veikoluar ne madhesi ndjenja natyrore dhe fiziologjike i nje botekuptimi material, sesa koncepte abstrakte. dhe problemi tek latinishtja qendorn ketu. kisha ruajti ne menyre anatyrore latinishten klasike, duke mos e bere ate subjekt transformimi shoqerore, kur gjuha e popullit transformohej ne jeten e perditshme. dhe prape se prapi "latinishtja e kishes" nuk mbeti e pacikur nga influenca dhe zhvillime te metejshme, po natyrisht jo ne sasin e latinishtes se popullit.ajo e perdori ate si shenje dallimi i statusit eprore shpirterore te kishes ndaj plebes.
Nuk po bej konfuzion aspak, mos bej krahasime pa vlere me ditet e sotme, ku mediat luajne nje rol te jashtezakonshem persa i perket gjuhes, krahasimi jot nuk vlen per antikitetin, latinishtja klasike dhe ajo volgare ishin shume distante, vulgus nuk kuptonte fare klasiken.
klasikja ishte thjesht nje gjuhe e elaboruar poetesh dhe aristokratesh....vetem keta poete dhe aristokrate i dinin te dyja gjuhet, volgaren dhe klasiken, kur i drejtoheshin turmave perdornin volgaren.
"They are Nietzsche's over-men, these primitive Albanians — something between kings and tigers."
- Henry Noel Brailsford
HylliArbenor
Senior Member
Senior Member
Posts: 108
Joined: Thu Dec 09, 2010 7:50 pm
Gender: Male

Re: Etimilogji e fjaleve...

#686

Post by HylliArbenor »

land wrote:Nuk po bej konfuzion aspak, mos bej krahasime pa vlere me ditet e sotme, ku mediat luajne nje rol te jashtezakonshem persa i perket gjuhes, krahasimi jot nuk vlen per antikitetin, latinishtja klasike dhe ajo volgare ishin shume distante, vulgus nuk kuptonte fare klasiken.
klasikja ishte thjesht nje gjuhe e elaboruar poetesh dhe aristokratesh....vetem keta poete dhe aristokrate i dinin te dyja gjuhet, volgaren dhe klasiken, kur i drejtoheshin turmave perdornin volgaren.
Krahasimi qe bera ishte vetem nje shembull per te te then qe kur ka diferenca kulturore ne kohen e globalizmit medjadik, me duket me se e llogjikshe qe te ket pasur edhe ne lashtesi. kush te tha ty qe latinishtja aristokratike nuk kuptoesh fare nga populli?? çfare prove ke ti qe shqipja te kete qene gjuha e "volgut" edhe ne Rome kur ilirishtja esht gjuhe krejt tjeter?? gjuhet dhe kulturat e rafinuara kane ekzistuar ne çdo kohe dhe çdo civilizacion, ne Egjipt, Persi, Babiloni etj. sepse jane pjese e procesit shoqeror. nese nuk ka klasa, shoqeria behet statike dhe vdes (shpresoj leksionin nga komunizmi ta kemi thithur). problemi esht qe ti thjesht ngaterron zhvillimin kulturore me artificialitetin. nuk esht se latinet u ulen ne tryeze me lapse ne dore dhe "shpiken" nje gjuhe, ajo u evolua nga spekullimi dhe botkuptimi filozofik-shpirterore i latineve. Pastaj per çfare arsye te lutem duhet ta kishin bere? nuk mund te shpikesh fjale te reja per koncepte qe akoma nuk ke. i "shpik" ato kur do te shprehesh diçka qe mungon ne gjuhen tende per ta shprehur. si rrjedhoje ti krijon nje fjale qe pershkruan ate. gje per te cilen kemi shume nevoje ne shqiptaret sot.
User avatar
Zeus10
Grand Fighter Member
Grand Fighter Member
Posts: 4227
Joined: Thu Jun 04, 2009 6:46 pm
Gender: Male
Location: CANADA
Contact:

Re: Etimilogji e fjaleve...

#687

Post by Zeus10 »

Ajo qe do te thote Hylli por ndoshta nuk di si ta shpreh, eshte se latinishtja klasike me ate vulgare, ishin gjenetikisht te njejta dhe ishte vulgarja ajo qe i parapriu klasikes.
JO
Vulgarja ka lindur pas asaj klasike, bile nuk ka prova qe ka egzistuar fare para Krishtit, ne ate forme qe nje gjuhe romance mund te kuptohet duke perdorur standartet e sotme.
Diskutimi nese 'pula beri vezen apo veza pulen' eshte nje diskutim pa rrugedalje, por per rastin e latinishtes klasike me ate vulgare, askush nuk duhet te kete iluzioninin qe latinishtja klasike ishte thjesht nje perpunim i rafinuar i asaj vulgare. Latinishtja klasike, ka shume mundesi te jete nje krijim, me rregulla strikte gramatikore, qe per leksik perdori ""greqishten"" dhe gjuhen lokale.
The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing
HylliArbenor
Senior Member
Senior Member
Posts: 108
Joined: Thu Dec 09, 2010 7:50 pm
Gender: Male

Re: Etimilogji e fjaleve...

#688

Post by HylliArbenor »

Zeus10 wrote: Perseri po abuzon, pomum kuptim kryesor ka molle ose frut(kokra e frutit).
Si mund te jesh kaq i pandershem dhe te thuash qe dhe fjalen peme dhe bime(qe jane e njejta gje, nga ana gjuhesore, si dhe kuptimore) ne e paskemi huazuar, prej latineve? Si i quanim ne pemet dhe bimet para sundimit roman?
Qe pema eshte nje dru dhe nje bime njekohosisht, kete e di dhe nje femije kopshti:


Problemi qe ti nuk kupton, apo qe nuk do ta kuptosh, eshte qe si ka mundesi, qe shqiptaret nje popull teresisht baritor dhe bujk i lindur dhe me nje gjuhe vatre larg te qenit gjuhe kulture dhe larg influencave te huaja, do te huazonte kete term nga nje gjuhe teresisht te lindur dhe orientuar per kulturen.
Per me teper, termi korrekt per nje peme ne latinishten klasike eshte arbore, qe jo vetem perputhet me fjalen bimë(beme, berje) por dhe shpjegon fare qarte kuptimin e fjales:

qe bene, qe prodhon

Kjo fjale per me teper une kam pershtypjen, qe eshte dhe emri yne kombetar:

arbore(latin)----arber
albore(italian)---alban
ylli(""grek"")-----pylli
yllirians----pyllirians
epyri(vendi i drunjve)-----epiri
pylloria(kujtimet e Muzakit)---epiri
Zeus mos vashdo te zberthesh nje gjuhe te lashte nepermjet shqipes. Esh diçka krejt absurde, si mund te shpjegosh fjalet e nje gjuhe 2 mije vjeçare me ane te shqipes se sotme? kujton vertet ti qe shqipja ka "ngrire" per 2000 vjet dhe nuk esht evoluar? "shqipja" bashkohore e latinishtes(çfardo lloj gjuhe definojme me kete) ishte PA ASNJE DYSHIM nje gjuhe shume diferente nga shqipja e sotme, aq sa latinishtja esht e ndryshme nga italishtja,frengjishtja o spanjishtja o anglosaksonishtja esht ndryshe nga anglishtja moderne. ti nje "shqiptare" te asaj kohe 100% skishe per ta kuptuar fare, veç ndonje fjale ketu e aty.
rrenja arb/alb esht inoeuropjane jo "shqiptare", ne lat.albus-i bardhe, gr.alfion-elb,ang.saks.eolf-elf,zane,kriese e bardhe etj. Fjala epir vjen qarte nga rrenja "ep"-larte, siper, dhe esht fjale e perdorur nga autoret greke per te thene "toka e veriut", "ata qe rrin larte (nesh)", ne kete sens e perdorin edhe sot. Etimologjia jote alternative, edhe pse interesante, duket thjesht spekullim.
fjala peme, qe dmth dru frutore, o fruta vet e atij druri, esht fjala latine, e hyr me konceptin kishtare e frutit te ndaluar.
perse nje popull bujk ka huazuar fjale nga te tjeret? po sepse shqiptaret e bregdetit nen pushtimin romak u influencuan shume nga kultura e tij, duke pervetesuar terma detare, te navigacionit, te peshkimit (peshk,rrjet,varke,fill etj),te ndertimit, te mjekesise etj, dhe ne pergjithesi te kultures latine. nuk do me thene qe skishim terma tone, thjesht ata o morren nje kuptim tjeter o rane ne harrese. nga sllavet kemi marre terma edhe me bazik si p.sh.fjala grusht. dmth huat ndodhin per çdo lloj tipologjia fjalesh, varet nga sa intens ka qene kontakti. me sllave dhe latine ai ka qene shume intens dhe i zgjatur ne shekuj.
land
Poster Grande Member
Poster Grande Member
Posts: 257
Joined: Wed Sep 30, 2009 4:30 pm
Gender: Male

Re: Etimilogji e fjaleve...

#689

Post by land »

HylliArbenor wrote:
land wrote:Nuk po bej konfuzion aspak, mos bej krahasime pa vlere me ditet e sotme, ku mediat luajne nje rol te jashtezakonshem persa i perket gjuhes, krahasimi jot nuk vlen per antikitetin, latinishtja klasike dhe ajo volgare ishin shume distante, vulgus nuk kuptonte fare klasiken.
klasikja ishte thjesht nje gjuhe e elaboruar poetesh dhe aristokratesh....vetem keta poete dhe aristokrate i dinin te dyja gjuhet, volgaren dhe klasiken, kur i drejtoheshin turmave perdornin volgaren.
Krahasimi qe bera ishte vetem nje shembull per te te then qe kur ka diferenca kulturore ne kohen e globalizmit medjadik, me duket me se e llogjikshe qe te ket pasur edhe ne lashtesi. kush te tha ty qe latinishtja aristokratike nuk kuptoesh fare nga populli?? çfare prove ke ti qe shqipja te kete qene gjuha e "volgut" edhe ne Rome kur ilirishtja esht gjuhe krejt tjeter?? gjuhet dhe kulturat e rafinuara kane ekzistuar ne çdo kohe dhe çdo civilizacion, ne Egjipt, Persi, Babiloni etj. sepse jane pjese e procesit shoqeror. nese nuk ka klasa, shoqeria behet statike dhe vdes (shpresoj leksionin nga komunizmi ta kemi thithur). problemi esht qe ti thjesht ngaterron zhvillimin kulturore me artificialitetin. nuk esht se latinet u ulen ne tryeze me lapse ne dore dhe "shpiken" nje gjuhe, ajo u evolua nga spekullimi dhe botkuptimi filozofik-shpirterore i latineve. Pastaj per çfare arsye te lutem duhet ta kishin bere? nuk mund te shpikesh fjale te reja per koncepte qe akoma nuk ke. i "shpik" ato kur do te shprehesh diçka qe mungon ne gjuhen tende per ta shprehur. si rrjedhoje ti krijon nje fjale qe pershkruan ate. gje per te cilen kemi shume nevoje ne shqiptaret sot.
Ku e lexove ti te shkruaj une qe gjuha e vulgut ishte shqipja???!!!
Eshte ca e nderlikuar lol, megjithate po shkruaj shkurt(per pertese).
Gjuhen e vulgut e flisnin ata qe themeluan Romen, pra latinet, etrusket dhe sabinet....latinet kane qene shume te afert me Falisci ne gjuhe dhe tradita dhe keta te fundit (sipas disa historianeve te rendesishem) kane qene te afert me Venedet, te cilet jane ilirike ose me prejardhje nga gadishulli jone(nuk jane autoktone ne itali).
mos harro dhe invazionet ilirike(mesapet, japiget) ne jugun italik deri ne qender, qe ne shekullin e X para krishtit(shume vale invazionesh qe permbyllet me calabri dardane), dua te te kujtoj qe alfabeti messap eshte shume afer me ate latin, ne mos paraardhes i atij latin. personalisht mendoj qe alfabeti latin derivon nga ai messap dhe jo etrusk.
Padyshim duhet te kete patur eksportim fjalesh nga iliriket tek vulgus italik.

budallalleqet me aeneas dardanus,dinastine e 7 mbreterve romane te alba-longa me Romolo, Numa Pompilio etj, nuk po i ngaterroj fare ketu, perderisa i perkasin mitit dhe jo historise....nuk jemi tek forumi tjeter qesharak ku bejne lemsh mitin me historine.

hidhi nje sy

http://www.forumishqiptar.com/showpost. ... tcount=423
Last edited by land on Tue Feb 15, 2011 7:29 pm, edited 1 time in total.
"They are Nietzsche's over-men, these primitive Albanians — something between kings and tigers."
- Henry Noel Brailsford
land
Poster Grande Member
Poster Grande Member
Posts: 257
Joined: Wed Sep 30, 2009 4:30 pm
Gender: Male

Re: Etimilogji e fjaleve...

#690

Post by land »

Esh diçka krejt absurde, si mund te shpjegosh fjalet e nje gjuhe 2 mije vjeçare me ane te shqipes se sotme? kujton vertet ti qe shqipja ka "ngrire" per 2000 vjet dhe nuk esht evoluar?
Shqipja nuk ngriu, shqipja evoluoi teper ngadale, me disa aspekte nuk evoluoi fare, sidomos ne leksik, ka shume fjale qe jane te lashta dhe te pandryshuara. Shqipja i rezistoi te gjithe invazoreve, duke filluar me romaket, dhe perfunduar me turqit.
mos na permend frengjishte dhe spanjishte dhe rumanishte bastarde. keto jane gjuhe te reja dhe vleren e tyre studimore e kane zeroooooooooooooo. jane gjuhe vetem ti mesosh per qef.
"They are Nietzsche's over-men, these primitive Albanians — something between kings and tigers."
- Henry Noel Brailsford
Post Reply

Return to “Linguistikë”