Etimologjia e fjales.

[Zeus10]

Pervec kesaj, emri i vertete ne latinisht eshte LAUS(apo CLARITAS CLARITUDO dhe bart foljen laj(lash, lava, lare), qe shpeshhere perdoret ne menyre figurative: e lava me mburje, e lava me te puthura(e mbulova me levdata):

LAJ
b) e mbuloi diçka të keqe, i fshehu të metat e një pune. Sa pa larë sytë shumë herët, që pa gdhirë mirë. Të lan në shpatull shih te SHPATULL,~A.
E lau zemrën ndaj dikujt e hoqi dyshimin që kishte për dikë. Foli larë e pa larë tha lloj-lloj fjalësh, foli mbarë e prapë, tha ç'i erdhi në gojë. I lau (i shpëlau) duart nga i biri shih te SHPËLAJ. Laje gojën mirë (me uthull)! iron. matu mirë para se të flasësh për dikë, nuk je i denjë për ta zënë në gojë emrin e dikujt. I lan kokën (kryet) gomarit bën një punë të kotë, bën diçka që nuk ia vlen. E lau me majë të gishtit një punë shih te MAJË,~A. I lau rrugët me lot shih te LOT,~I. Me gojë të lan, me dhëmbë të çan fj.u. shtihet i mirë, por të bën të keqen. T'i lash këmbët e t'i pish ujin dikujt është njeri shumë i mirë, s'e ka shokun e meriton nderimin më të madh. Njëra dorë lan tjetrën, të dyja lajnë fytyrën (faqet) fj. u. shih te DOR/Ë,~A

.

prej nga ka rrjedhur dhe fjala lajka:

LAJKATAR mb. keq.
1. Që të bën lajka, që të flet me lajka; që shpreh lajka; lajkatues. Njeri lajkatar. Fjalë lajkatare. Me zë lajkatar.
2. Që bën ledha, ledhatar; lozonjar. Vajzë lajkatare

[HylliArbenor]

Cfare eshte kjo me siper Hylli? Si pretendon te marresh nje pergjigje korrekte, per gjithe kete konglomerat te qellimshem, iracional, te rremujshem nga ana jote? Cila mendje normale, mund te tentoje te jap nje pergjigje, per nje person qe i paafte te perballoje biseden, e mbyt ate me 1000 gjera dhe e fut ne 'shtigje' dhe 'monopate' qe skane lidhje fare me te? Pastaj ankohesh, qe pse e kthejme ne personale.

ankohesh kur njeri nuk shtjellon argumente, ankohesh kur i shtjellon. vendosu djale. kjo procedure esht e komplikuar dhe mbase edhe e merzitshme, po ske çfare ti besh, te pelqen, ste pelqen nese do te japesh shpjegime te sa me te sakta duhte te shkruash nje çik, po ama edhe te kesh deshire te lexosh.çfare te them un tani.

[HylliArbenor]

je duke folur kodra pas bregut o Hylli. po te them dicka dhe mos e harro....po te jap nje fakt vetem per qytetin e romes, pa u shperndare neper perandori romake...latino clasico njihej nga 0.01 % e popullsise, pra elita, romaket populli fliste latino volgare dhe nuk e kuptonte aspak latinishtene letrave, te dyja variantet kishin distance shume te madhe.

eshte pikerisht kjo latinishte e letrave qe ndikoi gjuhet ane e mbane europes kudo ku shkuan romaket, dhe u krijuan speciet e gjuheve neolatine rajonale.

ato fjalet qe ke sjelle ti nuk ke kellqe te vertetosh kahun e huazimit, sot s'kam kohe por po te them dicka per fjalen "ar'...eshte me e vjeter se "aurum"( ta shpjegon Zeus pse fjalet me te shkurtra nje rokeshe jane me te vjetra plako), eshte shume e gjate fjala aurum mer yahoo, po ta them keshtu popullorce, po deshe ta them dhe akademikisht hihihihihihi

hajd flasim neser

land "ndarja" "latinishte aristokrate" nga "latinishte popullore" esht argument disi me i komplikuar se kaq. po flasim kur te duash.

[Mallakastrioti]

Cfare eshte kjo me siper Hylli? Si pretendon te marresh nje pergjigje korrekte, per gjithe kete konglomerat te qellimshem, iracional, te rremujshem nga ana jote? Cila mendje normale, mund te tentoje te jap nje pergjigje, per nje person qe i paafte te perballoje biseden, e mbyt ate me 1000 gjera dhe e fut ne 'shtigje' dhe 'monopate' qe skane lidhje fare me te? Pastaj ankohesh, qe pse e kthejme ne personale.

ankohesh kur njeri nuk shtjellon argumente, ankohesh kur i shtjellon. vendosu djale. kjo procedure esht e komplikuar dhe mbase edhe e merzitshme, po ske çfare ti besh, te pelqen, ste pelqen nese do te japesh shpjegime te sa me te sakta duhte te shkruash nje çik, po ama edhe te kesh deshire te lexosh.çfare te them un tani.

Qe te ta them une me shqip---je duke folur, por nuk thua asgje. Pra menyra jote e diskutimit nuk debaton me ato te keshtuquajtura fakte shkencore, por thjesht jane disa shembuj marre prej menyres ekzaminuese "may be, perhaps dhe forse apo ndoshta" te menyres pseudoakademike sot per sot.

Ne se ke aftesi ne lemin qe thua se studion, mundohu te sqarohesh disi me me fakte dhe jo me shabllona PIE dhe I.E te gjuheve. Ne ato i dime dhe njohim çfare lemshi eshte bere. Duken si thurje merimangash dhe kaq. Jo vetem qe nuk japin pergjigje, por perkundrazi eshte si nje rreth qe vizaton vetveten duke mos gjetur kurre qendren e vet.
Menyra jote nuk eshte aspak debatuese konstruktive apo ndertuese, sikurse <menyrat e ndjekur prej karrigexhinjve pseudoakademike gjuhetar sot.

[HylliArbenor]

[quote=Zeus] Ne kete, megjithese e ke thene vete qe au-->av dhe me pas je munduar te shkasesh me artificen sofiste te "shtresave"(ne nje kohe qe te pakten, per nje prej gjuheve, shqipes, ti nuk ke informacion historik), perseri je gabim, sepse nje zanore si u-ja e latinishtes eshte produkti i shkruar i shnderrimit te gjysemzanores j-ë te shqipes, ne fjalen origjinale gajz apo gëjzim, e cila nga ana e saj sherben, per te bere nje kalim te bute nga zanore e hapur si a-ja ne nje bashketingellore aq te larget si z-ja.
Prezenca e j-se e ben kalimin jo "dramatik" duke e bere shqiptimin te lehte duke afruar tingujt:



Kaq e vertete eshte kjo, sa ne nje gjuhe neolatine(gjysem) si anglishtja fjala gau-dum e latinishtes eshte bere gay(lexohet gej).
Vete fjala shqip, qe shpeshere ne zonat rurale, gjendet akoma gejzim apo gajz, ka nje pararendese vepruese aktive, fjalen gajas:

GAJAS kal.
1. E lodh shumë, e mundoj dikë jashtë mase derisa t'i pritet fuqia dhe t'i zihet fryma; bëj që të meket nga të qeshurit ose nga të qarët. Na gajasi me ato që na tregoi.
2. jokal. Gajasem. Gajasi së qari (së qeshuri). Gajasi së ecuri (së bërtituri).
3. jokal. Më thahet goja (nga etja, nga ethet etj.), mjakem. Gajasën për një pikë ujë.

Pra fjala vjen ne shqip me nje set te plote aktiv foljesh dhe emrash te ngjashem, perse duhet te huazojme kete nga latinishtja?
Dhe nje pyetje, qe do ta bej ne te gjitha shpjegimet e mia:

VALLE NUK KISHIN FJALE SHQIPTARET PER GAZIN, QE DUHET TE HUAZONIN DHE NDRYSHONIN NJE FJALE TE HUAJ????

Po vajin( antonimi i gazit) e morren prape prej latineve? Po gazavajin?

GAZAVAJ m.
1. Gëzim dhe hidhërim bashkë, gjendje e gëzueshme dhe e vajtueshme njëkohësisht.
U shkreh në gazavaj.
2. përd. mb. Që shpreh gëzim dhe vajtim. Iso gazavaj.
3. përd. ndajf. Me të qeshur e me të qarë, me gëzim e me hidhërim njëkohësisht.
E përcolli gazavaj.[/quote]

nuk e kam vene un, esht fenomen qe ndodh me diftongun au/ou, ose kur ka renie te nje bashketingellore ne fillim o fund te fjales(shih greqishten idea<hidea<Fidea-lat.video), ai mund te dali si va/fa, v/f ose u(ne shqip del qarte ne shoh/shof, leh/lef, shpih/shpif etj.). vetem nje shemb.te thjesht ne gjuhet e tjera, toponimet te lexuara sllavishte dhe gjermanishte, p.sh. sll.BreslaV-gjerm.BreslAU,sll.moskVa-gjerm.moskAU, etj. ndodh ne kondita te caktuara fonetike, ne rastin shqip del Lavde jo *laud<lat.laudem ashtu si kafshe jo *kaush<lat.causa, sepse gjuha zhvilloj me kalimin e kohes(keto jane hua me te vonta,ne aurum-ar,laurus-lar etj nuk ndodh) nje "retained consonant"(s'di ta perkthej shqip, "bashketingellore frenuese"?) mbase per te shmangur theksin tek rrokja e fundit *Laudì, *kaushì (po ndertoj me vone kafsherì, lavderì kunder làvde,kàfshe). mendohet qe ne shqipen e lashte theksi binte ne madhesine e rasteve ne rrokjen e pare a te dyte,kjo shihet lehte ne dialektin gege qe ka kete tendenc. fjala lufte (krahas.rum.lupta,spagn.lucha,it.lotta) edhe pse rrjedh nga lat.lucta ka gjase te kete kaluar ne nje *leuhta>lufta, ku zhvilloj F-ne ne menyre te ngjashme me v-ne e lavdes o f-ne e kafshes.
u-te latine nuk shoh si te jene "produkt" i j-ve shqipe. fjala gajas qe ka nje paralel grek te ngjashem(tani sme kujtohet, besoj gagati o diçka e tille) mund te kete lidhje etimologjike me te po me duket e veshtire me fjalen gezim(qe madje ruan edhe mbrapashtesen kallezore latine -m).
keto fjale jane hua latine Zeus, pa asnje dyshim, dhe gjehen ne te gjitha gjuhet romanxe. si e shpjegon kete, jane veikoluar nepermjet shqipes dhe jo latinishtes gjuha meme e tyre?

[HylliArbenor]

[quote="Mallakastrioti]

Qe te ta them une me shqip---je duke folur, por nuk thua asgje. Pra menyra jote e diskutimit nuk debaton me ato te keshtuquajtura fakte shkencore, por thjesht jane disa shembuj marre prej menyres ekzaminuese "may be, perhaps dhe forse apo ndoshta" te menyres pseudoakademike sot per sot.

Ne se ke aftesi ne lemin qe thua se studion, mundohu te sqarohesh disi me me fakte dhe jo me shabllona PIE dhe I.E te gjuheve. Ne ato i dime dhe njohim çfare lemshi eshte bere. Duken si thurje merimangash dhe kaq. Jo vetem qe nuk japin pergjigje, por perkundrazi eshte si nje rreth qe vizaton vetveten duke mos gjetur kurre qendren e vet.
Menyra jote nuk eshte aspak debatuese konstruktive apo ndertuese, sikurse <menyrat e ndjekur prej karrigexhinjve pseudoakademike gjuhetar sot.[/quote]

Mallakastriot metoda krahasuese konsiston po ne kete, ne krahasimet, kjo esht e menyra ME E SAKTE per te percaktuar gjerat sa me mire, se edhe pse nuk te thote çfare je, te pakten te thote çfare nuk je, qe besoj esht gjysma e punes. Faktet qe ti kerkon fatkeqesisht nuk i pjell dot, se mbishkrimet illire o proto-arbere jane ato qe jane, dhe letersia esht po ajo qe njohim. perpiqemi te punojme me ate qe kemi.

[Mallakastrioti]

Cthua ti ore? Si qenka latinishtja gjuha meme e Italishtes? Po si ka mundesi qe fitoi gjuha Volgare (toskanishtja e Dantes) mbi "gjuhen meme" dhe nuk ndodhi anasjelltas? A dinin latinisht te vobektit kur shkonin ne kishe e degjonin Ungjillin ne mesjete ne Itali? Ta them une qe asnje nuk e kuptonte perveç priftit e kete shko e pyet ne çdo Institut apo Akademi shkencore e do te thone qe populli jo vetem nuk kuptonte latinisht, por ato piktura neper kisha ishin si puna e librave me figura sot.
Mos ta kalojme debatin ne qesharak.

[Mallakastrioti]

[quote="Mallakastrioti]

Qe te ta them une me shqip---je duke folur, por nuk thua asgje. Pra menyra jote e diskutimit nuk debaton me ato te keshtuquajtura fakte shkencore, por thjesht jane disa shembuj marre prej menyres ekzaminuese "may be, perhaps dhe forse apo ndoshta" te menyres pseudoakademike sot per sot.

Ne se ke aftesi ne lemin qe thua se studion, mundohu te sqarohesh disi me me fakte dhe jo me shabllona PIE dhe I.E te gjuheve. Ne ato i dime dhe njohim çfare lemshi eshte bere. Duken si thurje merimangash dhe kaq. Jo vetem qe nuk japin pergjigje, por perkundrazi eshte si nje rreth qe vizaton vetveten duke mos gjetur kurre qendren e vet.
Menyra jote nuk eshte aspak debatuese konstruktive apo ndertuese, sikurse <menyrat e ndjekur prej karrigexhinjve pseudoakademike gjuhetar sot.

Mallakastriot metoda krahasuese konsiston po ne kete, ne krahasimet, kjo esht e menyra ME E SAKTE per te percaktuar gjerat sa me mire, se edhe pse nuk te thote çfare je, te pakten te thote çfare nuk je, qe besoj esht gjysma e punes. Faktet qe ti kerkon fatkeqesisht nuk i pjell dot, se mbishkrimet illire o proto-arbere jane ato qe jane, dhe letersia esht po ajo qe njohim. perpiqemi te punojme me ate qe kemi.[/quote][/quote]
Faktet qe ne kerkojme, fatkeqesisht u kundervihen pseudofaktet qe çdo gje na e lidhin me gjuhet semite dhe iraniane e dreq me te bire----sikur ne Evrope nuk kishte kembe njeriu dhe njerezit kacavirreshin neper peme dhe nga shkretetirat erdhi dituria. Po sikur kishte qyteterime te lashta sa ajo Egjiptiane edhe Evropa e Veriut (stonhage) sikurse Ballkani (te pakten epoka e neolitit dhe simboleve diellore 10-mijevjeçare ne Ballkan jane ndoshta me te vjetra se ato te Saharase!

[HylliArbenor]

Pervec kesaj, emri i vertete ne latinisht eshte LAUS(apo CLARITAS CLARITUDO dhe bart foljen laj(lash, lava, lare), qe shpeshhere perdoret ne menyre figurative: e lava me mburje, e lava me te puthura(e mbulova me levdata)

grupin "kl" ne shqip e kemi te shkrire ne velaret gj/q<*gl/kl dhe kete besoj e di mire. lat.clarus del ne shqip po me q, "qarte",dialect.kjarte<klarte. k-te/g-te mund ti ndash etimologjikisht vetem kur nuk jane te shkrira si ne kall-ke-llas, ose gris-ge-ris, kroj/krua-ke-rrua, ke-naq etj, dhe prape nuk te tregon qe fjala "rrjedh" nga shqipja. latinishtia i ka te dya prefix. co/cum dhe foljen lavare, e ke menduar qe mund te jete nje konstrukt i brendshem i saj?

[HylliArbenor]

Faktet qe ne kerkojme, fatkeqesisht u kundervihen pseudofaktet qe çdo gje na e lidhin me gjuhet semite dhe iraniane e dreq me te bire----sikur ne Evrope nuk kishte kembe njeriu dhe njerezit kacavirreshin neper peme dhe nga shkretetirat erdhi dituria. Po sikur kishte qyteterime te lashta sa ajo Egjiptiane edhe Evropa e Veriut (stonhage) sikurse Ballkani (te pakten epoka e neolitit dhe simboleve diellore 10-mijevjeçare ne Ballkan jane ndoshta me te vjetra se ato te Saharase!

Mallakastriot nuk me duket se po lidh gje me gjuhet semite o iraniane, po debatojme per huat latine( o te gjuheve te tjera EUROPIANE) ne shqip dhe si i dallon ato. Jam plotesisht dakort, kultura dhe civilizacioni ka lindur ne Europe, nga rraca e bardhe proto-europiane, ky esht fakt i pamohueshem, po ama zhvillimet historike te brendeshme te saj duhet ti marrim parasysh. tani nese duam te mohojme realitetin dhe te themi qe shqipja esht gjuha me e paster nga te gjitha, le ta themi, po esht thjesht nje zhgenjim qe i bejme vetes. un kete ende nuk arrij ta kuptoj, te GJITHE popujt ne Europe u ndikuan nga perandoria me e madhe qe kish pare bota, Roma, dhe nga civilisazioni dhe gjua e saj, perse ne jo? personalisht fakti me le indiferent, esht proces krejt normale. nuk jane ketyre gjerave qe ne duhet ti druhemi, mos te arsyetojme per seprapthi si e kemi zakon ne shqiptaret, jane bastardizimet e gjuhes shqipe SOT, per te cilat asnjeri nuk ben ndonje gje qe duhet te na brengosin dhe te na bejne aktiv. te pakten keshtu e mendoj un.

[Mallakastrioti]

Faktet qe ne kerkojme, fatkeqesisht u kundervihen pseudofaktet qe çdo gje na e lidhin me gjuhet semite dhe iraniane e dreq me te bire----sikur ne Evrope nuk kishte kembe njeriu dhe njerezit kacavirreshin neper peme dhe nga shkretetirat erdhi dituria. Po sikur kishte qyteterime te lashta sa ajo Egjiptiane edhe Evropa e Veriut (stonhage) sikurse Ballkani (te pakten epoka e neolitit dhe simboleve diellore 10-mijevjeçare ne Ballkan jane ndoshta me te vjetra se ato te Saharase!

Mallakastriot nuk me duket se po lidh gje me gjuhet semite o iraniane, po debatojme per huat latine( o te gjuheve te tjera EUROPIANE) ne shqip dhe si i dallon ato. Jam plotesisht dakort, kultura dhe civilizacioni ka lindur ne Europe, nga rraca e bardhe proto-europiane, ky esht fakt i pamohueshem, po ama zhvillimet historike te brendeshme te saj duhet ti marrim parasysh. tani nese duam te mohojme realitetin dhe te themi qe shqipja esht gjuha me e paster nga te gjitha, le ta themi, po esht thjesht nje zhgenjim qe i bejme vetes. un kete ende nuk arrij ta kuptoj, te GJITHE popujt ne Europe u ndikuan nga perandoria me e madhe qe kish pare bota, Roma, dhe nga civilisazioni dhe gjua e saj, perse ne jo? personalisht fakti me le indiferent, esht proces krejt normale. nuk jane ketyre gjerave qe ne duhet ti druhemi, mos te arsyetojme per seprapthi si e kemi zakon ne shqiptaret, jane bastardizimet e gjuhes shqipe SOT, per te cilat asnjeri nuk ben ndonje gje qe duhet te na brengosin dhe te na bejne aktiv. te pakten keshtu e mendoj un.

Ishte latinishtja gjuha e popullit? Lindi si gjuhe prej dialekteve italike, apo ishte Mema e dialekteve italike? Si ka mundesi qe ne mesjete nuk kuptohej prej popullit?

Jane pyetje elementare besoj, apo jo?
Llogjika duhet bashkangjitur studimit.

[HylliArbenor]

[quote="Mallakastrioti]
Ishte latinishtja gjuha e popullit? Lindi si gjuhe prej dialekteve italike, apo ishte Mema e dialekteve italike? Si ka mundesi qe ne mesjete nuk kuptohej prej popullit?

Jane pyetje elementare besoj, apo jo?
Llogjika duhet bashkangjitur studimit.[/quote]

jo, esht nje nga dialektet italike, i deges latino-falisco. per "gjuha meme" e kisha fjalen te gjuhet romanxe jane zhvillime natyrale lokale te latinishtes romake. ato rrjedhin nga latinishtja, po ne variante krahinore, dhe ne çdo vend jane miksuar me gjuhe te tjera. p.sh. ne France me galishten dhe frankishten(gjuhe gjermane), ne Rumani me dakishten (ku gjen me dhjetra fjale te perbashketa me shqipen), ne itali, me keltishten dhe Longobardishten ne veri, te cilat dhane nje kontribut mjaft te rendesishem ne formimin e gjuhes italiane, plus pruprje nga burime me te ndryshme, gjuha etruske, arabisht, hebraishte (nga krishterimi), gotishte, gjuhet normane, vikinge, etj etj. kjo sepse Italia, toka meme e Perandorise, u be pre e majme per shume popuj, do per motive ekonomike, fetare o per motive politike, o thjesht ishte qendra e botes dhe destinacion natyrore i çdo inkursioni "barbare".
latinishtja nuk kuptohej prej popullit ne mesjete per arsyen e thjesht sepse ajo perdorej ne formen e saj origjinale,dmth ashtu siç perdorej ne antikitet, po populli siç dime, zhvillon gjuhen e vete ne procesin e tij natyrore, nuk konservon gjuhen 100% ashtu siç eshte(esht gje e pamundur). esht sikur tja zeme kisha anglikane te ruante anglosaksonishten e vjeter si gjuhe fetare. natyrisht populli gjate meshes nuk kupton gje, sepse ai ka vazhduar ta shnderroj gjuhen ne jeten e tij te perditshme. latinishtja, ashtu si greqishtja, u be gjuha e klases klerikale, dmth te diturve,scribanet, ata qe njihnin dhe ruanin kulturen e se kaluares romake dhe greke. perdorimi i saj nga klasa fetare, po edhe fisnike, u jipte atyre nje lloj prestigji duke i lidhur me lavdin e Romes dhe duke i ndare nga "plebalia". po gjuhet zyrtare te kombeve u zhvilluan domozdoshmerisht nga "vulgata" e popullit. ketu hym pastaj ne argomente sociale, ekonomike dhe politike.
prandaj, kur pohoet qe latinishtja ose greqistja esht gjuhe e ndertuar, thuhet nje gje jo precize, ato jane perdorur ne menyre jonatyrore, te riperteritura per motive kulturore dhe politike o prestigji. po vetem ne eren moderne, jo ne lashtesi, dhe influenca e tyre mbi gjuhen e vegjelise nuk ka qene aq e forte sa mund te mendohet. populli s'çante shume koke per klasat dominuese(qe prape flisnin shume mire edhe gjuhen volgare sepse i perkisnin po atij popull), ai vazhdonte pareshtur zhvillimin e gjuhes se vet.

[Zeus10]

latinishtja, ashtu si greqishtja, u be gjuha e klases klerikale, dmth te diturve,scribanet, ata qe njihnin dhe ruanin kulturen e se kaluares romake dhe greke. .

Absolutisht jo, eshte komplet e kunderta, greqishtja dhe latinishtja nuk u bene, por u krijuan qe ti sherbenin liturgjise, sunduesit-prift dhe administrates. Ceshtja e vetem per diskutim eshte, nese krishterimi i rivitalizoi, duke e kopjuar ne menyre skolastike gjuhen e prifterinjve pellazgo-egjyptiane, apo i krijoi ne krye te heres. Sigurisht, kushdo qe te kete qene krijuesi fillestar, prifti egjyptian apo prifti greko-roman, ai perdori gjuhen popullore, qe ne ne qindra raste kemi provuar ne menyre te kenaqshme. qe ka afersi ne kuptim dhe ne rrenje me shqipen.

[land]

Cthua ti ore? Si qenka latinishtja gjuha meme e Italishtes? Po si ka mundesi qe fitoi gjuha Volgare (toskanishtja e Dantes) mbi "gjuhen meme" dhe nuk ndodhi anasjelltas? A dinin latinisht te vobektit kur shkonin ne kishe e degjonin Ungjillin ne mesjete ne Itali? Ta them une qe asnje nuk e kuptonte perveç priftit e kete shko e pyet ne çdo Institut apo Akademi shkencore e do te thone qe populli jo vetem nuk kuptonte latinisht, por ato piktura neper kisha ishin si puna e librave me figura sot.
Mos ta kalojme debatin ne qesharak.

Qe ta saktesojme mire kte pike.
Italishtja ka baze dialektin fiorentin letrar te Dante-s, Petrarca-s dhe Boccaccio-s te viteve 1230 i cili nga ana e tij i influencuar dhe nga gjuha siciliane letrare e perpunuar nga shkolla siciliane e Jacopo Da Lentini.
Dialekti fiorentin si te gjitha dialektet e tjera italiane kane origjinen nga latino volgare, domethene nga ato lloj dialektesh latine qe perdoreshin nga masa e gjere e njerzve(vulgus), dhe jo nga latino illustre, qe perdorej nga elitat dhe letraret e kohes romake.
Kjo gjuhe(latinishtja klasike apo illustre)nuk kuptohej aspak nga vulgus(masat e gjera popullore).
Une di nje gje, latinishtja klasike qe aq shume u urrye nga kisha ne shekujt e pare pas krishtit, me vendosjen e krishterimit si fe zyrtare e perandorise romake, u be gjuha zyrtare e kishes dhe vatikanit, qe me pas e ruajten me fanatizem deri ne ditet tona.
latinishtja klasike nuk u krijua nga feja, u krijua nga elita romake, por i sherbeu dhe i sherben fese persosur.

[land]

Ishte latinishtja gjuha e popullit? Lindi si gjuhe prej dialekteve italike, apo ishte Mema e dialekteve italike? Si ka mundesi qe ne mesjete nuk kuptohej prej popullit?

Jane pyetje elementare besoj, apo jo?
Llogjika duhet bashkangjitur studimit.

Jo dhe jo, latinishtja klasike nuk ishte gjuha e popullit, ceshtja e dialekteve italike eshte ca e komplikuar, por e thene shkurt eshte keshtu pak a shume.
te gjitha territoret ku pushtuan romaket ne gadishullin italik imponuan gjuhen e tyre, jo latinishten klasike por ate volgare(meqenese gjuha e folur ishte kjo) qe fliste populli ne rome(e cila ne fakt kishte influenca te medha nga gjuha etruske), pra c'ndodhi, kur romaket psh asimiluan lombardet(longobardi) gjermanike, kemi krijimin e dialektit lombard, nje perzierje e latinishtes volgare me gjermanisht, ku me kalimin e kohes fjalet ne gjemanisht u zhduken fare. kjo gje ndodhi pak a shume kudo ku pushtuan romaket.
Latinishtja klasike ka mbijetuar vetem fale kishes dhe administrates.

Dilet ne konkluzionin qe mema e dialekteve italike eshte Latino volgare, dhe jo clasico(kjo mund te kete patur ndikim te pjeseshem dhe te vogel nepermjet administrates romake, pra gjuhes se shkruar)